พัฒนาทักษะด้านการพัฒนาการบริหารจัดการ ด้านการตัดสินใจ

พัฒนาทักษะด้านการพัฒนาการบริหารจัดการ

ในด้านการตัดสินใจ

การตัดสินใจ
(Decision Making)

คุณภาพการตัดสินใจของผู้บริหารจะส่งผลถึงความสำเร็จหรือ ความล้มเหลวขององค์การ ผู้บริหารทุกระดับขององค์การต้องตัดสินใจเสมอ

การตัดสินใจ คือ การเลือกทำการอย่างใดอย่างหนึ่งในทางเลือกที่มีอยู่ตั้งแต่ 2 ทางขึ้นไป (Robbins and Coulter, 2546: 49)

การตัดสินใจ คือ กระบวนการที่ผู้บริหารตอบสนองต่อโอกาสและอุปสรรคที่เผชิญหน้าด้วยการวิเคราะห์ทางเลือกต่างๆพร้อมทั้งทางเลือกในการปฏิบัติเพื่อตอบสนองต่อโอกาสและอุปสรรคนั้นๆ (วิทยา, 2546: 111)

การตัดสินใจ คือ การเลือกระหว่างทางเลือก ซึ่งคาดหวังว่าจะนำไปสู่ผลลัพธ์ที่พึงพอใจจากปัญหาใดปัญหาหนึ่ง (ศิริวรรณ, 2542: 231)

การตัดสินใจเป็นขั้นตอนหนึ่งของการวางแผน เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันของทุกคนด้วย

ประเภทของปัญหาและรูปแบบการตัดสินใจ
(Type of problems and Decision)

1. Well-Structured Problems and Programmed Decisions

ปัญหาที่มีลักษณะตรงไปตรงมา มีเป้าหมายชัดเจน เกิดขึ้นเป็นประจำ ข้อมูลรายละเอียดชัดเจน การตัดสินใจแก้ไขทำได้ไม่ยาก ผู้บริหารอาจกำหนดขั้นตอนและวิธีการแก้ไขปัญหาเหล่านี้เป็นสูตร มอบให้ผู้บริหารระดับต้นหรือผู้ปฏิบัติงานรับไปแก้ไขตามขั้นตอน วิธีการ ระเบียบ กฎเกณฑ์และนโยบายที่กำหนดไว้แล้ว

2. Poorly Structured Problems and Nonprogrammer Decisions

เป็นปัญหาใหม่ ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน ข้อมูลรายละเอียดไม่ชัดเจน ผู้บริหารไม่สามารถแก้ไขปัญหาตามสูตรสำเร็จที่กำหนดไว้ได้ ต้องวิเคราะห์และแก้ปัญหาโดยเฉพาะ

3. Integration  ปัญหาที่มีลักษณะอยู่ระหว่างปัญหาทั้งสองประเภท การแก้ไขปัญหาเป็นการร่วมกันแก้ไขระหว่างผู้บริหารระดับสูงและระดับต้นหรือผู้ปฏิบัติงาน

รูปแบบของปัญหา (Type of problems)

1. ปัญหาวิกฤต (Crisis problems)

เป็นสถานการณ์ที่ต้องตัดสินใจทันที ผู้บริหารต้องพิจารณาอุปสรรคขององค์การและตัดสินใจแก้ปัญหาอย่างรวดเร็วเพื่อให้เกิดประสิทธิผล

2. ปัญหาไม่วิกฤต (Noncrisis problems)

เป็นปัญหาที่ต้องการการตัดสินใจ แต่ไม่เร่งด่วน

3. ปัญหาที่เป็นโอกาส (Opportunity problems)

ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับผลกระทบด้านบวกต่อองค์การ ตลอดจนการทำงานขององค์การ ผู้บริหารต้องค้นหาผลลัพธ์ในเชิงสร้างสรรค์และให้ผลประโยชน์กับองค์การ การพัฒนาเทคโนโลยีใหม่หรือจัดหาทรัพยากรใหม่ เป็นปัญหาที่เป็นโอกาสและสร้างข้อได้เปรียบให้แก่องค์การ

การตัดสินใจในสถานการณ์ต่างๆ (Decision-Making Conditions)

1. Certainty ความแน่นอน

คือ สถานการณ์ที่ผู้ตัดสินใจสามารถตัดสินใจได้อย่างถูกต้องแม่นยำ           เพราะมีข้อมูลอย่างเพียงพอและรู้ผลการตัดสินใจแน่นอน เป็นการตัดสินใจอย่างง่าย      มองที่ผลประโยชน์ได้แน่นอน

2. Risk ความเสี่ยงภัย

คือ สถานการณ์ที่ผู้ตัดสินใจพอประมาณผลออกมาได้ เพราะไม่มีข้อมูลเพียงพอและไม่แน่ใจว่าผลการตัดสินใจจะเป็นอย่างที่ตนคาดหวังไว้หรือไม่ เป็นการตัดสินใจที่ค่อนข้างยุ่งยากซับซ้อน ซึ่งผู้ตัดสินใจจะพยายามให้เกิดความเสี่ยงภัยน้อยที่สุด

3. Uncertainty  ความไม่แน่นอน

คือสถานการณ์ที่ผู้ตัดสินใจไม่สามารถรู้ผลลัพธ์ของทางเลือกและไม่สามารถทราบความเป็นไปได้ของทางเลือกด้วย เพราะไม่มีข้อมูลในการตัดสินใจและไม่มีทางเลือกอื่น ต้องทำการตัดสินใจ  ทั้งๆทีมองไม่เห็นผลของการตัดสินใจว่าจะเป็นเช่นใด

กระบวนการตัดสินใจ

1.ระบุปัญหา ปัญหา คือ ความแตกต่างระหว่างสิ่งที่เป็นอยู่กับสิ่งที่เราต้องการจะให้เป็น

2. ระบุเกณฑ์ที่จะใช้ตัดสินใจ คือ ปัจจัยที่เป็นเหตุผลสัมพันธ์กับการตัดสินใจ

3. กำหนดน้ำหนักให้กับเกณฑ์เหล่านั้น มากน้อยแตกต่างกันตามความสำคัญ โดยให้น้ำหนักมากกับเกณฑ์ที่สำคัญต่อการตัดสินใจ

4. กำหนดทางเลือก ระบุทางเลือก ซึ่งอาจมีหลายๆทางเลือกในการแก้ไขปัญหานั้น

5. วิเคราะห์ทางเลือก วิเคราะห์ข้อดีข้อเสียโดยละเอียดแต่ละทางเลือก

6. เลือกทางเลือก ที่ดีที่สุดจากทางเลือกทั้งหลาย

7. ดำเนินการตามทางเลือก ทำตามทางที่เลือกไว้

8.ประเมินผลการตัดสินใจประเมินว่าทางเลือกที่เลือกมาสามารถแก้ปัญหาได้ดีแค่ไหน

หลักการตัดสินใจ
(Basics Concept Decision making)

1. สัญชาตญาณ (Instinct)

2. ข้อเท็จจริง (Facts)

3. ประสบการณ์ (Experience)

4. การพิจารณาอย่างละเอียด (Considered Opinions)

5. การตัดสินใจโดยใช้หลักเชิงปริมาณ (Quantitative Techniques)

6. การตัดสินใจโดยใช้เครื่องมือเข้าช่วย (Tools)

ผู้ทำการตัดสินใจ (Maker Decision)

1. การตัดสินใจโดยบุคคลคนเดียว ใช้สำหรับกิจการเล็กๆที่มีเจ้าของเพียงคนเดียว หรือการตัดสินใจเฉพาะเรื่องการปฏิบัติงานในหน่วยงานย่อยสำหรับกิจการใหญ่

2. การตัดสินใจโดยกลุ่มบุคคล เป็นวิธีการที่ให้ผู้มีหน้าที่ด้องปฏิบัติตามการตัดสินใจนั้นได้มีโอกาสร่วมแสดงความคิดเห็นและตัดสินใจ มีการแสดงความคิดเห็นกันหลากหลาย ก่อนตัดสินใจ เพื่อให้มีความเสี่ยงภัยน้อยลง

อุปสรรคของการตัดสินใจที่ดี

1. ความแตกต่างระหว่างบุคคล (Individual Differences) ความสามารถในการรับรู้ วิเคราะห์และประมวลข้อมูล ความสามารถในการตัดสินใจ

2. การใช้ทางลัดตัดสินใจ  (Decision-Making Shortcuts) เป็นการตัดสินใจโดยอาศัยการคาดการณ์หรือการใช้ความรู้สึกส่วนตัวเป็นทางลัด

3. วิธีการมองปัญหา (How the problem is framed) แต่ละคนอาจมองปัญหาด้วยวิธีหรือมุมมองที่ต่างกัน ทำให้วิธีการตัดสินใจแก้ปัญหาแตกต่างกันไปด้วย

4. อุปสรรคจากองค์การ (Organizational Barriers) เช่น ระดับชั้นในองค์การ กฎระเบียบข้อบังคับหรือนโยบายขององค์การ

รูปแบบการตัดสินใจของผู้บริหาร (Decision-Making Styles)

1. Directive Styles  เป็นผู้บริหารที่มีประสิทธิภาพ มีเหตุผล ตัดสินใจรวดเร็ว มุ่งระยะสั้น อาจมีข้อมูลไม่มากและประเมินทางเลือกน้อยทาง

2. Analysis Styles  เป็นผู้บริหารที่มีการศึกษาวิเคราะห์สถานการณ์และข้อมูลข่าวสารต่างๆ ใช้เหตุผลและวิเคราะห์ข้อดีข้อเสียของทางเลือกต่างๆ ถี่ถ้วนกว่า มีความรอบคอบ สามารถปรับตัวเข้ากับสถานการณ์ที่คลุมเครือ ไม่ชัดเจนได้ดี

3. Conceptual Styles  เป็นผู้บริหารที่มีสายตายาวไกล มีประสบการณ์สูง มองเห็นทางเลือกและผลที่ตามมาของแต่ละทางเลือกหลากหลาย เน้นระยะยาว คิดวิธีแก้ปัญหาได้เสมอ

4. Behavioral Styles  เป็นผู้บริหารที่มีทำงานเข้ากับผู้อื่นได้ดี มีมนุษย์สัมพันธ์สูง ให้ความสำคัญกับลูกน้อง ยอมรับความคิดเห็นของผู้อื่น

การตัดสินใจแบบกลุ่ม

  • ข้อดี
  • มีแหล่งความรู้มากขึ้น
  • มีมุมมองที่แตกต่าง
  • มีการกระตุ้นความคิดที่หลากหลาย
  • เข้าใจเหตุผลของการตัดสินใจมากขึ้น
  • มีส่วนร่วมในการตัดสินใจมากขึ้น

ข้อเสีย

  • สมาชิกบางคนมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจมาก
  • สมาชิกส่วนน้อยต่อต้านข้อตกลง
  • หากมีเวลาจำกัด จะส่งผลต่อการตัดสินใจ
  • หลงประเด็น

แสดงความคิดเห็น

*

  • เข้าสู่ระบบ