การทำวิจัยท้องถิ่น

การทำวิจัยท้องถิ่น เป็นกระบวนการวิจัยที่ฝึกให้นักวิจัยในท้องถิ่นทำวิจัย โดยมีนักวิชาการของมหาวิทยาลัยแม่โจ้ – ชุมพร เป็นพี้เลี้ยง ทำงานร่วมกับท้องถิ่น เพื่อให้คนในท้องถิ่นสามารถเป็นนักวิจัย ในการนำกระบวนการวิจัยมาพัฒนาท้องถิ่น/ชุมชนได้

การสร้างทีมนักวิจัยท้องถิ่น จาก 6 โครงการ จากมหาวิทยาลัยแม่โจ้ – ชุมพร การพัฒนาคน แหล่งท่องเที่ยว ผ่านงานวิจัยท้องถิ่น การพัฒนาเครือข่าย การพัฒนาโจทย์วิจัยจากชุมชน หรือความต้องการของชุมชน ในการขับเคลื่อนพัฒนาชุมชน

แต่เดิมเป็นกลุ่มจากภูผามหานที และพัฒนามาเป็นเครือข่ายการท่องเที่ยวโดยชุมชน ในปี 2552 ลักษณะการบริหารจัดการในการขับเคลื่อนชุมชน การเติมเต็มความรู้ในเวทีการประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านเวทีการประชุมไปยังชุมชน เครือข่ายต่าง ๆ เพื่อสร้างกำลังใจให้กันและกัน การเกิดชุมชน กลุ่มท่องเที่ยวใหม่ ๆ เกิดขึ้น ตามปณิธานของกลุ่ม โดยการเสียสละ ผ่านช่องทาง 1 พึ่งตนเอง 2 พึ่งคนอื่น และ 3. ผ่านงานวิจัย

แนวคิดงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น

การสร้างงานวิจัยรับใช้สังคม เพื่อตอบโจทย์พื้นที่ชุมชน การทำงานร่วมกันระหว่างชุมชน  การทำวิจัยของคนในชุมชน บทบาทระหว่างอาจารย์และนักวิจัยในพื้นที่

หัวใจสำคัญของการวิจัยท้องถิ่น

ปัญหาชุมชน ความต้องการของชุมชน การพัฒนาอย่างยั่งยืน ข้อมูล ความรู้ ทรัพยากร ประเพณีวัฒนธรรม การมีส่วนร่วม การพัฒนาคน

งานวิจัยที่อยู่บนฐานชุมชนเป็นสำคัญ ปัญหาและความต้องการของชุมชน ความคาดหวังของคนในชุมชนในการแก้ปัญหา อย่างยั่งยืน หัวใจของวิจัยท้องถิ่น คือข้อมูลความรู้ การศึกษาความรู้ ทรัพยากร ประเพณี ภูมิปัญญา วิถี โดยการหาความรู้เพิ่มเสริมเติม มาช่วยคิด ช่วยทำร่วมกันระหว่างคนในชุมชน

หัวใจสำคัญ “การท่องเที่ยวโดยชุมชน” คือ เครื่องมือในการพัฒนาฐานทรัพยากร วัฒนธรรม วิถีชีวิตประเพณี เพื่อสร้างการเรียนรู้ พัฒนาคน การสร้างความสัมพันธ์ สร้างเครือข่าย

เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย

เครื่องมือสำหรับการวิจัยท้องถิ่น มีหลากหลายรูปแบบ ซึ่งในแต่ละโครงการสามารถนำมาปรับใช้ตามโจทย์งานวิจัยของแต่โครงการ ซึ่งเครื่องมือทั้งหมดจะต้องได้รับการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน

  1. เส้นแบ่งเวลา (time line) เหมาะสำหรับการเก็บข้อมูลประวัติศาสตร์ การจัดทำเส้นแบ่งเวลาย้อนหลังไปตามปีที่ต้องการ ความละเอียดของข้อมูล แบ่งช่วงเวลา โดยมีผู้ทำหน้าที่ในการตั้งคำถาม และมีผู้ทำหน้าที่ในการเขียนในแต่ละเหตุการณ์สำคัญ และบันทึกลงในข้อมูลกระดาษ เป็นการสร้างการมีส่วนร่วมในการตรวจสอบข้อมูล ไม่ใช่เพียงข้อมูลประวัติศาสตร์แต่เป็นการเก็บข้อมูลทรัพยากร
  2. แผนที่ชุมชน การมีส่วนร่วมในการจัดทำ มีการจัดทำแผ่นข้อมูลให้สมาชิกได้เข้ามาร่วมจัดทำ ข้อมูลการเกษตร ป่าใช้สอย ทรัพยากรในชุมชน จุดหรือแหล่งสำคัญของชุมชน ข้อมูลการเกษตร ข้อมูลแหล่งท่องเที่ยว
  3. ปฏิทินประเพณี วัฒนธรรม ใช้เก็บข้อมูลประเพณี ในรอบปี ติดกระดาษโดยการกำหนดตารางหรือวงกลม เพื่อนำไปออกแบบโปรแกรมการท่องเที่ยว ข้อมูลด้านการเกษตร ประมง ที่สอดคล้องกับข้อมูลที่จะเก็บในรอบปี กำหนดช่วงเวลาที่นักท่องเที่ยวจะเดินทางมาท่องเที่ยว
  4. ปฏิทินการเกษตร
  5. ผังเครือญาติ เป็นการตามหาสายตระกูล
  6. โอ่งชีวิต น้ำเข้า น้ำออก รูรั่ว ข้อมูลเศรษฐกิจ มาประยุกต์ใช้ในการในการจัดการเกษตร เศรษฐกิจของหมู่บ้าน การใช้การท่องเที่ยวเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจ เพื่อทราบข้อมูลเบื้องต้น รายรับ รายจ่าย เปอร์เซ็นต์ สัดส่วน
  7. การเก็บข้อมูลทางด้านเศรษฐกิจ มีลักษณะเป็นตาราง เป็นข้อมูลเชิงลึกเพื่อการเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบ เพื่อนำไปใช้งาน หมู่บ้านท่องเที่ยวควรมีการเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบ ทรัพยากรที่เพิ่มขึ้น
  8. การวิเคราะห์ผู้เกี่ยวข้อง เป็นการชวนมามีส่วนร่วมในการทำ กิจกรรมในการทำ มีการระดมในการวิเคราะห์กับผู้ที่เกี่ยวข้องในแต่ละส่วนใช้กระดาษ 3 วง วงในใส่ชื่อผู้ที่เกี่ยวข้องสัมพันธ์มากที่สุด  วงกลาง ใส่ชื่อ มีความสำคัญสัมพันธ์รองลงมา และวงนอกคือวงที่มีความสัมพันธ์
  9. แบบสอบถามนักท่องเที่ยว
  10. แบบสัมภาษณ์มีโครงการ คล้ายการเติมคำ มีคำถามเป็นช่วยการเก็บข้อมูลที่เร็วขึ้น

แผนออกแบบ

ในแต่ละโครงการนักวิจยสามารถดำเนินการใช้เครื่องมือการวิจัยเ โดยจะต้องให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการใช้เครื่องมือ ในแต่ละโครงการนักวิจัยจะต้องมีการกำหนดบทบาทในการทำกิจกรรม ผู้จดบันทึก ผู้ดำเนินรายการ ผู้วางแผนจัดทำข้อมูล เพื่อให้การดำเนินรายการในแต่ละเครื่องมือน่าสนใจ ไม่น่าเบื่อ

แสดงความคิดเห็น

*

  • เข้าสู่ระบบ